Simonyan–Zakharova: A Poetic Exchange of Fire

 RU/ENG

The decision to suspend Armenia’s voting rights within the CSTO has triggered a sharp political reaction and a public exchange of accusations.

12.11.2026 / The Netherlands Diary /

On November 11, a decision was adopted at the meeting of the Collective Security Council of the CSTO in Moscow to temporarily suspend Armenia’s voting rights within the organization, as well as its ability to nominate its own candidates for quota-based positions. The decision was reportedly based on Armenia’s failure to pay membership fees and its prolonged non-participation in the organization’s activities. Armenia, however, remains a member of the CSTO.

On November 12, Armenian Security Council Secretary Armen Simonyan responded to the decision in a Facebook post, publishing the following three-line poem in Russian:

“They deprived us of our voice there,
where everyone was loudly silent,
when they were killing us together.”

The reference was clear: Simonyan contrasted the CSTO’s current decision with the period when Armenia was subjected to military aggression and, in Yerevan’s assessment, the organization failed to fulfill its allied obligations.

Maria Zakharova, the official spokesperson of the Russian Foreign Ministry, was quick to respond. With sarcasm, she suggested replacing the final line of the poem with the phrase: “Simonyan made up the story.”

Simonyan responded with another post, this time with even sharper irony. He noted that the response to the poem had come very quickly, whereas such speed was absent when Armenia was under fire.

At the end of his post, he also used the metaphor of a “mirror,” implying that he was merely returning his interlocutor’s own reflection. He concluded with the words: “With love — Armen Simonyan.”

Thus, the dispute over the suspension of Armenia’s voting rights in the CSTO has gone beyond official statements and turned into a public political exchange marked by sarcasm.

A reminder for our readers: At the heart of this tension are the events of 2021–2022, when Azerbaijan carried out military incursions into Armenia’s sovereign territory. For an extended period, Yerevan appealed to the CSTO, demanding that the collective defence mechanism provided for under Article 4 of the treaty be activated.

However, according to the Armenian side, the organization failed to fulfill its obligations: it did not provide military assistance and avoided giving a clear political assessment of the aggression. Instead of providing actual assistance, the CSTO limited itself to sending a monitoring mission to assess the situation.

---

📌 A reminder to our readers

To stay up to date with our interesting and important stories, follow The Netherlands Diary.

📰 News, analysis, culture and interesting stories — all on one platform.

Симонян — Захарова: поэтическая перестрелка

Решение лишить Армению права голоса в ОДКБ стало причиной острой политической реакции и публичной полемики.

12.11.2026 / Нидерландский дневник /

11 ноября на заседании Совета коллективной безопасности ОДКБ в Москве было принято решение временно лишить Армению права голоса в рамках организации, а также возможности выдвигать собственных кандидатов на квотные должности. В качестве оснований были названы неуплата членских взносов и длительное неучастие в работе организации. При этом Армения продолжает оставаться членом ОДКБ.

12 ноября секретарь Совета безопасности Армении Аллен Симонян отреагировал на это решение публикацией в Facebook, разместив на русском языке трёхстишие:

«Лишили голоса нас там,
где очень громко все молчали,
когда нас дружно убивали».

Намёк был очевиден: Симонян противопоставил сегодняшнее решение ОДКБ тем временам, когда Армения подвергалась военной агрессии, а организация, по оценке Еревана, не выполняла своих союзнических обязательств.

Официальный представитель МИД России Мария Захарова не замедлила с ответом. С иронией она предложила заменить последнюю строку стихотворения на фразу: «Придумал байку Симонян».

Симонян в свою очередь ответил новым постом, на этот раз с ещё более острым сарказмом. Он отметил, что ответ на стихотворение последовал очень быстро, тогда как такой скорости не было, когда по Армении стреляли.

В завершение публикации он использовал также метафору «зеркала», намекнув, что всего лишь возвращает собеседнику его собственное отражение. В конце добавил: «С любовью — Аллен Симонян».

Таким образом, спор вокруг приостановления права голоса Армении в ОДКБ вышел за рамки официальных заявлений и превратился в публичный, насыщенный сарказмом политический диалог.

Напомним читателям. В основе этой напряжённости лежат события 2021–2022 годов, когда Азербайджан осуществил военные вторжения на суверенную территорию Армении. Ереван в течение длительного времени обращался в ОДКБ с требованием задействовать предусмотренный статьёй 4 Договора механизм коллективной защиты.

Однако организация не выполнила, по оценке армянской стороны, свои обязательства: она не оказала военной поддержки и воздержалась от чёткой политической оценки агрессии. Вместо реальной помощи ОДКБ ограничилась направлением наблюдательной миссии для изучения ситуации.

---

📌 Напоминаем нашим читателям

Чтобы всегда быть в курсе наших интересных и важных материалов, подписывайтесь на «Нидерландский дневник».

📰 Новости, аналитика, культура и интересные истории — на одной площадке.

Սիմոնյան–Զախարովա՝ բանաստեղծական փոխհրաձգություն

 ՀԱՊԿ-ում Հայաստանին ձայնի իրավունքից զրկելու որոշումը քաղաքական սուր արձագանքի և հրապարակային բանավեճի պատճառ է դարձել։

12.11.2026/Նիդ.օրագիր/

Նոյեմբերի 11-ին Մոսկվայում կայացած ՀԱՊԿ Հավաքական անվտանգության խորհրդի նիստում որոշում է ընդունվել ժամանակավորապես զրկել Հայաստանին կազմակերպության շրջանակում ձայնի իրավունքից, ինչպես նաև քվոտային պաշտոններում սեփական թեկնածուներ առաջադրելու հնարավորությունից։ Որոշման հիմքում անդամավճարների չվճարումն ու կազմակերպության աշխատանքներին երկարատև չմասնակցելն են։ Հայաստանը, սակայն, շարունակում է մնալ ՀԱՊԿ անդամ։

Նոյեմբերի 12-ին Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանը ֆեյսբուքյան գրառմամբ արձագանքել է որոշմանը՝ ռուսերենով հրապարակելով եռատող.

«Лишили голоса нас там,
где очень громко все молчали,
когда нас дружно убивали»։

(Մեզ ձայնից զրկեցին այնտեղ, որտեղ շատ բարձր լռում էին, երբ մեզ միահամուռ սպանում էին։)

Ակնարկը հստակ էր․ Սիմոնյանը ՀԱՊԿ-ի այսօրվա որոշումը հակադրում է այն ժամանակներին, երբ Հայաստանը ռազմական ագրեսիայի էր ենթարկվում, իսկ կազմակերպությունը, Երևանի գնահատմամբ, չէր կատարում իր դաշնակցային պարտավորությունները։

Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան չուշացրեց պատասխանը։ Նա հեգնանքով առաջարկեց եռատողի վերջին տողը փոխարինել «Придумал байку Симонян» («Սիմոնյանը հորինել է պատմությունը») արտահայտությամբ։

Սիմոնյանն էլ արձագանքեց նոր գրառմամբ՝ այս անգամ ավելի սուր հեգնանքով։ Նա նկատեց, որ բանաստեղծությանը պատասխանը շատ արագ էր, մինչդեռ այդպիսի արագություն չկար, երբ Հայաստանի վրա կրակում էին։

Գրառման ավարտին նա օգտագործեց նաև «հայելու» փոխաբերությունը՝ ակնարկելով, որ պարզապես դիմացինին վերադարձնում է նրա իսկ արտացոլանքը։ Իսկ վերջում ավելացրեց՝ «Սիրով՝ Ալեն Սիմոնյան»։

Այսպիսով, ՀԱՊԿ-ում Հայաստանի ձայնի իրավունքի կասեցման շուրջ վեճը դուրս է եկել պաշտոնական հայտարարությունների շրջանակից՝ վերածվելով հրապարակային, սարկազմով համեմված քաղաքական երկխոսության։ 

Հիշեցնենք ընթերցողին։ Այս լարվածության հիմքում 2021–2022 թվականների ադրբեջանական ներխուժումն է Հայաստանի ինքնիշխան տարածք։ Երևանը  երկարատև ժամանակ խնդրում էր  ՀԱՊԿ-ին՝ պահանջելով գործարկել պայմանագրի 4-րդ հոդվածով նախատեսված հավաքական պաշտպանության մեխանիզմները։ Սակայն կառույցը չկատարեց իր պարտականությունը՝ հրաժարվելով ռազմական աջակցություն ցուցաբերել և խուսափելով ագրեսիային հստակ քաղաքական գնահատական տալուց։ Իրական օգնության փոխարեն ՀԱՊԿ-ը սահմանափակվեց միայն իրավիճակն ուսումնասիրող դիտորդական առաքելություն ուղարկելով։

Նկար` Ա.Բ.-ի

------------------

📌 Հիշեցում մեր ընթերցողներին

Մեր հետաքրքիր ու կարևոր նյութերին մշտապես հետևելու համար՝ բաժանորդագրվեք «Նիդերլանդական Օրագրին»։

📰 Նորություններ, վերլուծություններ, մշակույթ,  և հետաքրքիր պատմություններ՝ մեկ հարթակում։

Արփա Ստեփանյանը նշանակվել է Լոս Անջելեսի շրջանի Գերագույն դատարանի դատավոր

 12.11.2026/Նիդ.օրագիր

ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի նահանգապետ Գևին Նյուսոմը Արփա Ստեփանյանին նշանակել է Լոս Անջելեսի շրջանի Գերագույն դատարանի (Los Angeles County Superior Court) դատավոր։ Նշանակման մասին հայտարարվել է 2026 թվականի նոյեմբերի 4-ին։ Ստեփանյանը զբաղեցնելու է դատավոր Մորիս Լեյթերի (Maurice Leiter) թոշակի անցնելու հետևանքով առաջացած թափուր պաշտոնը։

Արփա Ստեփանյանը ավելի քան երկու տասնամյակ իրավաբանական գործունեության փորձ ունեցող փաստաբան է։ 2015 թվականից նա Weiss and Stepanian LLP ընկերության գործընկեր է՝ մասնագիտանալով քրեական պաշտպանության և անձանց սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության ոլորտում։ Իր մասնագիտական գործունեության ընթացքում Ստեփանյանը վարել է հազարավոր քրեական գործեր՝ նախնական լսումներից ու դատավարություններից մինչև երդվյալ ատենակալների դատարաններ։

Մինչև մասնավոր փաստաբանական գործունեության անցնելը նա աշխատել է Ռիվերսայդի շրջանի հանրային պաշտպանի գրասենյակում՝ որպես Deputy Public Defender, իսկ ավելի վաղ՝ Inland Counties Legal Services-ում՝ որպես փաստաբան։ Նա պաշտպանել է նաև այն մարդկանց շահերը, որոնք ֆինանսական կամ այլ հանգամանքների պատճառով դժվարություններ են ունեցել իրավական օգնություն ստանալու հարցում։

Ստեփանյանի մասնագիտական գործունեությունը արժանացել է մի շարք գնահատականների։ Նա ընդգրկվել է Southern California Super Lawyers Rising Star ցանկում, ճանաչվել է Գլենդեյլ քաղաքի լավագույն փաստաբան՝ Glendale News-Press-ի ընթերցողների քվեարկությամբ, ինչպես նաև արժանացել է County Public Defender’s Office-ի «Տարվա զանցանքի գործերով փաստաբան» կոչմանը։

Նրա նշանակումը առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև հայ-ամերիկյան իրավական համայնքի համար։ Հայ փաստաբանների ամերիկյան միությունը (Armenian Bar Association) պաշտոնապես շնորհավորել է Ստեփանյանին՝ ընդգծելով հայերի ներկայացվածության ընդլայնման կարևորությունը Կալիֆոռնիայի դատական համակարգում։ Միությունը նշում է, որ իր երկարամյա գործունեության ուղղություններից մեկը հայկական համայնքից ավելի շատ մասնագետների ներգրավումն է դատական համակարգում և իրավական ոլորտում։

Նոր պաշտոնում Արփա Ստեփանյանը շարունակելու է նաև կապը հայկական իրավական համայնքի հետ։ Իր նշանակման առիթով նա հայտնել է, որ պատրաստ է ներգրավված մնալ հայ իրավաբանների համայնքի կյանքում և աջակցել նոր սերնդի մասնագետներին։

Լոս Անջելեսի շրջանի Գերագույն դատարանի դատավորի պաշտոնում Արփա Ստեփանյանի նշանակումը ևս մեկ կարևոր ձեռքբերում է ԱՄՆ-ում հայկական մասնագիտական համայնքի համար՝ ընդգծելով հայ-ամերիկացիների ներկայությունն ու դերակատարումը Կալիֆոռնիայի հանրային և իրավական համակարգում։

Հայաստանի անկախության 35-ամյակը՝ Եվրախորհրդարանում

 Հայաստանի անկախության 35-ամյակին նվիրված ընդունելություն է անցկացվել Եվրախորհրդարանում՝ ԵՄ-ում Հայաստանի ներկայացուցչության և Հայաստանի հարցերով մշտական զեկուցող, Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Միրիամ Լեքսմանի գրասենյակի համատեղ նախաձեռնությամբ։

Նոյեմբերի 10-ին կայացած միջոցառումն առանձնահատուկ էր նրանով, որ նման ընդունելություն Եվրախորհրդարանում Հայաստանի անկախության տարեդարձի առիթով անցկացվել է առաջին անգամ։

Միջոցառումը բացեց Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Միրիամ Լեքսմանը՝ ընդգծելով Հայաստանի և Եվրոպական միության միջև խորացող գործընկերության նշանակությունը և Եվրախորհրդարանի կողմից Հայաստանի նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը։ Նրա խոսքով՝ վերջին տարիներին Հայաստանի աջակցությունը դարձել է Եվրախորհրդարանի օրակարգի առաջնահերթություններից մեկը։

ԵՄ-ում ՀՀ դեսպան Տիգրան Բալայանն իր հերթին շնորհակալություն հայտնեց եվրոպացի պատգամավորներին՝ Հայաստանին ցուցաբերվող հետևողական աջակցության և Հայաստանի առջև ծառացած բարդ խնդիրներին անդրադառնալու համար։

Դեսպանը կարևորեց Հայաստան–ԵՄ հարաբերությունների հագեցած օրակարգը, բարձրաստիճան փոխայցելությունները և ժողովրդավարական արժեքների պաշտպանության ուղղությամբ համագործակցությունը։

Անդրադառնալով վերջին շրջանի արդյունքներին՝ Տիգրան Բալայանը առանձնացրեց Եվրախորհրդարանի պատգամավորների գրասենյակների աշխատանքը, որի արդյունքում, նրա գնահատմամբ, ընդունվում են Հայաստանի համար գործնական նշանակություն ունեցող որոշումներ։ Որպես օրինակ նա նշեց Եվրամիության կողմից Հայաստանի համար վերջերս ընդունված՝ ինքնավար առևտրային արտոնությունների տրամադրման որոշումը։

Ելույթի ընթացքում դեսպանը ներկայացրեց նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական առաջնահերթությունները՝ առանձնահատուկ ընդգծելով Եվրամիության դերակատարությունը ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների, ոլորտային համագործակցության խորացման և տարածաշրջանում կայուն խաղաղության հաստատման գործընթացներում։

Ընդունելությանը մասնակցել են Եվրախորհրդարանի տարբեր քաղաքական խմբակցություններ ներկայացնող պատգամավորներ։ Ըստ ՀՀ ներկայացուցչության՝ նրանց մասնակցությունը միջոցառմանը ստեղծել է անմիջական և ջերմ մթնոլորտ՝ ընդգծելով Հայաստանի նկատմամբ եվրոպական խորհրդարանի տարբեր քաղաքական ուժերի հետաքրքրվածությունը։

Նյութը՝ ՀՀ դեսպանության/ԵՄ-ում ՀՀ ներկայացուցչության հաղորդագրության հիման վրա։
Լուսանկարները՝ Հայկ Հովհաննիսյան։

Նոյեմբերյան լուրերից.2026թ.

 Schilder Kostia oգտատերը լոգոյի իր տարբերակն է առաջարկել։ Գնահատեք, որը՞

Վերջապես լույս է տեսել «ՕՐԵՐ» եվրոպական ամսագրի բացառիկ համարը՝  նվիրված Շվեդիայի հայ համայնքին

116 էջ՝ Շվեդահայության անցյալի, ներկայի ու ապագայի մասին։

Պրահայում հրատարակվող «ՕՐԵՐ»-ի այս հատուկ համարը  շվեդահայության մասին հավաքված ու պահպանված մի ամբողջ պատմություն է, որը պետք է լինի յուրաքանչյուրի տանը, ընտանիքում և համայնքային կենտրոնում։

Սա Հակոբ ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ ( Hakob Asatryan)  եվրոպական 29-րդ երկրի հայության մասին պատմությունն է, հիշում եք, նախորդը նիդերլանդահայերի մասին էր: Ի դեպ այդ, ինչպես նաև Եվրոպական  մյուս երկրներում բնակվող հայության մասին նվիրված համարները կարող եք դեռ ձեռք բերել: Սակայն գանք նոր լույս տեսած համարին:

📖 70 շվեդահայեր պատմում են իրենց մասին՝ համայնքային կյանքից, մասնագիտական հաջողություններից, ստեղծագործական աշխատանքից և օտար երկրում հայ ինքնությունը պահպանելու ու զարգացնելու իրենց ճանապարհից։

Դուք կիմանաք նաև այն պատմությունները, որոնք գուցե մինչ այսօր շատերին հայտնի չեն․

🔹 ինչպես է Շվեդիան ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը,
🔹 ովքեր են եղել շվեդական օպերայի և բալետի բեմերի հայազգի գլխավոր արտիստները,
🔹 ինչպես են հայերը իրենց հետքը թողել շվեդական մշակույթի ու մասնագիտական տարբեր ոլորտներում,
🔹 ովքեր են այսօր շարունակում ստեղծել, աշխատել, պայքարել ու զարգացնել շվեդահայ համայնքը։

Սա անցյալի մասին միայն պատմություն չէ։ Սա այն մարդկանց մասին է, ովքեր այսօր շարունակում են այդ պատմությունը։

Եվ գուցե ամենակարևորն այն է, որ այս 116 էջերի միջոցով շվեդահայությունը կարող է տեսնել ինքն իրեն՝ իր ամբողջ բազմազանությամբ, ձեռքբերումներով, խնդիրներով և ապագայի հնարավորություններով։

Մեզանից յուրաքանչյուրը գիտի՝ հայերն աներևակայելի հզոր ու ստեղծարար ժողովուրդ են, երբ մեզ չեն խանգարում։ Իսկ երբ ինքներս էլ չենք խանգարում մեզ, տաղանդը, աշխատասիրությունը, ճշմարտությունն ու արդարությունը իրենց ճանապարհն են գտնում։

Այս համարը հենց այդ ուժի մասին է։

 Շվեդահայեր, ձեռք բերեք այս համարը։

Պահեք ձեր տանը։ Նվիրեք ծնողներին, երեխաներին, ընկերներին։ Տվեք ձեր համայնքային կենտրոններին, գրադարաններին ու կազմակերպություններին։

Որովհետև այն, ինչ այսօր գրվում ու հավաքվում է մեր մասին, վաղը դառնում է մեր պատմությունը։

📚 Ձեր պատմությունը պետք է ձեզ հետ լինի։

Ինչպե՞ս ձեռք բերել
«ՕՐԵՐ» ամսագրի այս հատուկ համարը կարող եք պատվիրել՝ գրելով
 hakob@orer.cz
Մեկ համարի արժեքը՝ 10 եվրո
 Փոստային ծախսով՝ 16 եվրո
Համայնքային կառույցները կարող են պատվիրել 10-ից ավելի համարներ․ այդ դեպքում մեկ համարի արժեքը՝ 13 եվրո։
Կարելի է նաև բաժանորդագրվել «ՕՐԵՐ»-ին․ տարեկան բաժանորդագրությամբ ստացվում է չորս միացյալ համար՝ 60 եվրոյով։
Նախագիծն իրականացվել է Գալուստ Կիւլպէնկեան հաստատության աջակցությամբ։
 Շվեդահայության պատմությունը արդեն գրքի պես մեկ ամբողջական համարում է։
Մի թողեք, որ ձեր պատմությունը մնա ուրիշների գրադարակներում։ Այն պետք է լինի ձեր տանը։
Ձեր փոխանցումները կարող եք կատարել հետեւյալ բանկային հասցեով՝

 ORER Armenian European Magazine ՕՐԵՐԻՆ կարող եք բաժանորդագրվել` €50
ICKVE  , Account number 1002511474 / 2700
IBAN-   CZ 38 2700 0000 0010 0251 1474
SWIFT CODE – BACXCZPP
Uni Credit Bank Czech Republic a.s.

 Աշխարհի չեմպիոն՝ Կարեն Ասլանյանը հաղթեց ադրբեջանցի մրցակցին

27.10.2026/Նիդ.օրագիր

Հայ ըմբիշի փայլուն հաղթանակը․ աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը՝ Հայաստանին

Հայկական սպորտի համար հպարտության ու ցնծության հերթական առիթը։ 

Հայաստանի ըմբշամարտի հավաքականի ներկայացուցիչ Կարեն Ասլանյանը դարձել է աշխարհի չեմպիոն՝ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի եզրափակչում հաղթելով Ադրբեջանի ներկայացուցիչ Նիհաթ Մամեդլիին։

63 կգ քաշային կարգում կայացած վճռորոշ գոտեմարտում հայ մարզիկը հաղթել է 8։4 հաշվով՝ արժանանալով աշխարհի առաջնության ոսկե մեդալին։

Այս հաղթանակը պարզապես մեդալ չէ։ Այն տարիների աշխատանքի, համառության, մարզական կամքի և վճռականության արդյունք է։ Գորգի վրա Կարենը ցույց տվեց իր պատրաստվածությունն ու պայքարելու կարողությունը՝ հայկական սպորտի պատմության մեջ գրանցելով ևս մեկ նշանակալի հաջողություն։

Աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը նոր փայլ է հաղորդում Հայաստանի ըմբշամարտի ավանդույթներին և ուրախություն պարգևում հայ մարզասերներին՝ Հայաստանում և Սփյուռքում։

Կարեն Ասլանյանը՝ աշխարհի չեմպիոն։ Հայաստանի օրհներգը, եռագույնը և հայ ժողովրդի հպարտությունը՝ հաղթանակի կողքին։

Շնորհավորում ենք Կարեն Ասլանյանին, նրա մարզիչներին, հավաքականին և բոլոր նրանց, ովքեր իրենց ներդրումն են ունեցել այս հաջողության մեջ։

Կեցցե՛ս, Կարե՛ն։ Քո հաղթանակը մեր բոլորի ուրախությունն է։ 

Նիդերլանդական Օրագիր
Լուսանկարը՝ Կարեն Ասլանյան / Հայաստանի ըմբշամարտի հավաքական։ 

Սուրբ Միքայել Հրեշտակապետն է (Archangel Michael)՝ Հռոմի հայտնի Կաստել Սանտ'Անջելոյի (Castel Sant'Angelo) գագաթին տեղադրված բրոնզե արձանը։

Ըստ ավանդության՝ 590 թվականին Հռոմում ժանտախտի համաճարակի ժամանակ Հռոմի պապ Գրիգոր Մեծը տեսիլք է ունեցել, որ հրեշտակապետ Միքայելը հայտնվել է ամրոցի վերևում՝ պատյանը դնելով սրին։ Դա մեկնաբանվել է որպես ժանտախտի ավարտի նշան։

Այսօր տեսանելի բրոնզե արձանը ստեղծել է ֆլամանդացի քանդակագործ Պետեր Անտոն ֆոն Վերշաֆելտը՝ 18-րդ դարում։ 

Այն խորհրդանշում է Հռոմի պաշտպանությունն ու հույսը։

4 /11/2026 Նիդ.օրագիր

Ալմելոյից՝ Բրյուսել․ հայ համայնքի ներկայացուցիչը՝ Եվրոպայի ընդլայնման գագաթնաժողովում

Ռուբին Հայկ Գելիչին մասնակցել է Euronews-ի EU Enlargement Summit 2026 միջազգային հանդիպմանը, որտեղ առիթ է ունեցել հանդիպելու և ողջունելու Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին։

Նիդերլանդների Ալմելո քաղաքի հայ համայնքի ակտիվ անդամ Ռուբին Հայկ Գելիչին մասնակցել է Բրյուսելում կայացած Euronews-ի՝ Եվրամիության ընդլայնման հարցերին նվիրված 2026 թվականի գագաթնաժողովին (EU Enlargement Summit 2026)։

Միջոցառմանը մեկտեղվել էին եվրոպական և միջազգային տարբեր ներկայացուցիչներ՝ քննարկելու Եվրոպայի ապագան, եվրոպական համագործակցությունը և Եվրամիության ընդլայնման գործընթացը։

Ինչպես իր տպավորություններում նշում է Հայկ Գելիչին, գագաթնաժողովը հնարավորություն է տվել ավելի խորությամբ ծանոթանալու աշխարհաքաղաքական զարգացումներին, եվրոպական երկրների և նրանց գործընկերների միջև համագործակցության դերին ու նշանակությանը։

Նրա համար այս միջոցառումն ուներ նաև անձնական նշանակություն։ Հայկական ծագում ունենալով՝ Հայկը առանձնահատուկ հետաքրքրությամբ է հետևում Հայաստանի զարգացմանն ու Եվրոպայի հետ հարաբերություններին։

Գագաթնաժողովի հիշարժան պահերից մեկը նրա շփումն էր Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ։ Հայկ Գելիչին հանդիպել և ողջունել է վարչապետին՝ այդ դրվագը գնահատելով որպես իր մասնակցության առանձնահատուկ պահ։

«Հայկական ծագումս հաշվի առնելով՝ Հայաստանի զարգացումն ու Եվրոպայի հետ հարաբերություններն ինձ համար նաև անձնական նշանակություն ունեն»,– իր գրառման մեջ ընդգծել է նա։

Ռուբին Հայկ Գելիչիի կարծիքով՝ կարևոր է պահպանել կապերը, փոխանակվել տեսակետներով և նպաստել երկրների ու մշակույթների միջև կառուցողական երկխոսությանը։

Նիդերլանդների հայ համայնքի ակտիվ անդամի այս մասնակցությունը ևս մեկ առիթ է ընդգծելու, որ հայրենիքով հետաքրքրվածությունը, Հայաստանի եվրոպական կապերի զարգացումը և միջազգային գործընթացներին հետևելը չեն սահմանափակվում աշխարհագրական սահմաններով։

Գելիչին շնորհակալություն է հայտնել Euronews-ին՝ այս կարևոր հանդիպումը կազմակերպելու համար։

«Նիդերլանդական Օրագիր»

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է սփյուռքի գործերի հանձնակատարներին, ովքեր Երևանում են գտնվում Համաշխարհային հայկական երրորդ գագաթնաժողովին մասնակցելու նպատակով:

Վարչապետ Փաշինյանը ողջունել է ներկաներին և նշել. «Մենք իրար հետ, ըստ էության, վերջին տարիներին նոր ինստիտուտ և նոր համակարգ ենք ներդնում, և ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել ձեր ներգրավվածության համար: Մենք պետք է մեր համագործակցության առանցքում դնենք Հայաստանի Հանրապետության զարգացումը, Հայաստանի պետական ինստիտուտների, ընդհանուր առմամբ՝ պետականության, տնտեսության զարգացումը, և Հայաստանի Հանրապետությունը պետք է դառնա հայության կյանքի էպիկենտրոնը: Պիտի արձանագրեմ, որ ըստ էության, զուգահեռ այդ պրոցեսը տեղի է ունենում, որովհետև տեսնում ենք, որ Սփյուռքի ավելի ու ավելի շատ ներկայացուցիչներ ավելի ակտիվ ներգրավվածություն են ունենում Հայաստանում տնտեսության, կրթության զարգացման գործում, և այդ ոլորտում մենք ունենք հանրահայտ, նույնիսկ՝ աշխարհահռչակ նախագծեր: Բայց կարևոր է նաև, որ մենք մեր ուղերձը հասցնենք հայության բոլոր շերտերին, բոլոր քաղաքացիներին»: Վարչապետն ընդգծել է, որ այս գործում չափազանց կարևոր է Սփյուռքի գործերի հանձնակատարի ինստիտուտի դերակատարումը՝ Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի ղեկավարության ներքո:

Նիկոլ Փաշինյանը խոսել է նաև նոր Սահմանադրության նախագծի մասին և ընդգծել, որ այնտեղ անդրադարձ կա Հայաստան-սփյուռք հարաբերություններին. «Ես ուզում եմ ևս մի նրբության վրա հրավիրել ձեր ուշադրությունը, որովհետև, գիտեք, ըստ ամենայնի, որ մենք նոր Սահմանադրության տեքստի վրա ենք աշխատում և նախագիծը, որը հետագա մշակումների կենթարկվի, նոյեմբեր ամսվա ընթացքում կհրապարակվի: Այնտեղ շատ կարևոր անդրադարձ ունենք Հայաստան-սփյուռք հարաբերություններին և այդ հարաբերությունների նպատակին: Իհարկե, այդ հարաբերությունները միաշերտ չեն, բայց մենք կարևոր համարեցինք, որպեսզի այդ թվում՝ նոր Սահմանադրության նախագծում հստակ ձևակերպվեն, թե որն է ի վերջո Հայաստան-սփյուռք հարաբերությունների վերջնանպատակը, որովհետև կարող են լինել ընթացիկ նպատակներ, բայց պետք է լինի նաև վերջնանպատակ: Եվ մենք եկել ենք այն եզրակացության, որ վերջնանպատակն, ի վերջո, հայրենադարձությունն է, որպեսզի մարդիկ իրենց կյանքի և կենսագործունեության կենտրոնը համարեն Հայաստանի Հանրապետությունը: Մեզ համար կարևոր է, որ հայության ներկայացուցիչներն իրենց նույնականացնեն Հայաստանի Հանրապետության հետ՝ որպես իրենց ինքնության շատ կարևոր և անբաժանելի մաս, որն իհարկե, կարտահայտվի նաև Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությամբ և Հայաստանի Հանրապետությունում որոշակի գործունեություն ծավալելով»:

Հանդիպմանը քննարկվել են Հայաստան–սփյուռք հարաբերություններին վերաբերող հարցեր, այդ թվում՝ դիվանագիտական ներկայացուցչությունների հետ հանձնակատարների արդյունավետ փոխգործակցության խթանմանը, Հայաստան-սփյուռք համակարգային և արդյունավետ համագործակցության ընդլայնմանը վերաբերող հարցեր:

Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի պաշտոնական կայք

Միասին ՀԿ/Miasin NGO համահայկական հասարակական կազմակերպության նախաձեռնությամբ Կամերային երաժշտության ազգային կենտրոնում կայացավ «Երաժշտական երկխոսություն․ Հայաստան-Իտալիա» խորագրով համերգը՝ նվիրված Մխիթար Սեբաստացու ծննդյան 350-ամյակին։

Միջոցառմանը ելույթ ունեցավ Իտալիայի Մարտելլագո քաղաքում գործող «G. Sinopoli» վոկալ անսամբլը՝ գեղարվեստական ղեկավար և խմբավար Զոյա Թուխմանովա-Կարապետյանի ղեկավարությամբ։ 

Ծրագրում ներկայացվեցին հայ-իտալական հոգևոր և դասական և  Մխիթար Մխիթար Սեբաստացու ստեղծագործություններից։

Համերգի ընթացքում ելույթ ունեցան նաև Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մեներգիչներից Աշոտ Ղանթարջյանն ու Արծվիկ Դեմիրճյանը՝ դաշնակահար Ելենա Վարդազարյանի նվագակցությամբ, ինչպես նաև Ազատ Հովհաննիսյանը՝ Շահանե Աղաքարյանի նվագակցությամբ։

Համերգին ներկա էին Հայաստանում Իտալիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ալեսանդրո Ֆերանտին, Հայաստանի Մխիթարյան կենտրոնի տնօրեն Հայր Եղիա վարդապետ Քիլաղբյանը, հյուրեր Հայաստանից և Սփյուռքից։

Ալեսանդրո Ֆերանտին իր խոսքում նշեց, որ Հայաստանի և Իտալիայի պատմամշակութային առնչությունները խոր արմատներ ունեն՝ ընդգծելով, որ երաժշտությունն ամուր կամուրջ է երկու հարուստ մշակույթների միջև։ 

Անդրադառնալով նաև Մխիթար Սեբաստացու թողած հսկայածավալ ժառանգությանը՝ դեսպանը նշեց նրա առանձնահատուկ դերը հայ-իտալական կապերի ամրապնդման գործում՝ նրան բնորոշելով որպես երկու ժողովուրդների բարեկամության և մշակութային երկխոսության խորհրդանիշ։

Գևորգ Չիչյանն իր խոսքում անդրադարձավ Մխիթար Սեբաստացու գիտակրթական վաստակին և բացառիկ դերակատարությանը՝ հայ ժողովրդի ազգային ինքնության, լեզվի, պատմական հիշողության, հոգևոր ու մշակութային ժառանգության պահպանման և զարգացման գործում՝ ընդգծելով, որ նրա թողած ժառանգությունն, իսկապես, անգնահատելի է։

Միաժամանակ նա խորին երախտագիտություն հայտնեց «Ջուզեպպե Սինոպոլի» վոկալ անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար Զոյա Թուխմանովա-Կարապետյանին, երաժշտական դպրոցի տնօրեն Մոնիկա Զակկելոյին և անսամբլի բոլոր անդամներին՝ հայկական երաժշտության, ազգային ու հոգևոր մշակույթի հանդեպ ցուցաբերած առանձնահատուկ հարգանքի, հետաքրքրության և նվիրվածության համար։

Գևորգ Չիչյանն առանձնահատուկ շնորհակալություն հայտնեց նաև ծրագրի բոլոր աջակիցներին և համագործակցող կառույցներին, որոնց անմիջական մասնակցությամբ ու աջակցությամբ հնարավոր դարձավ նախաձեռնության իրականացումը։

Իրենց հերթին «Ջուզեպպե Սինոպոլի» անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար և խմբավար Զոյա Թուխմանովա-Կարապետյանն ու համանուն երաժշտական դպրոցի տնօրեն Մոնիկա Զակկելոն շնորհակալություն հայտնեցին «Միասին» ՀԿ-ին հրավերի և ջերմ հյուրընկալության համար:

Միջոցառման ավարտին «Միասին» համահայկական ՀԿ-ն շնորհակալագրեր հանձնեց ծրագրի մասնակիցներին, աջակիցներին և գործընկերներին։

Scuola Di Musica Sinopoli

Ensemble Giuseppe Sinopoli

Հրդեհ՝ Երևանի «Կինոմոսկվա» կինոթատրոնի մուտքի մոտ

Նիդ.օրագիր / Նոյեմբերի 5, Երևան — Վերջին րոպեի տեղեկություն

Այսօր երեկոյան Երևանի կենտրոնում՝ «Կինոմոսկվա» կինոթատրոնի մուտքի մոտ, հրդեհ է բռնկվել։

Համացանցում տարածված տեսանյութերից երևում է, որ կրակը բռնկվել է կինոթատրոնի մուտքի հատվածում և արագ տարածվել դեկորացիաների վրա։ Ներկաները փորձել են ինքնուրույն մարել կրակը։ Նախնական տեղեկություններով՝ այրվել է մուտքի մոտ տեղադրված ամանորյա դեկորացիան։

Դեպքի վայր են ժամանել հրշեջ-փրկարարները, սակայն մինչ նրանց ժամանումը կրակը արդեն հաջողվել էր մարել։

Ըստ 5TV-ի՝ միջադեպը տեղի է ունեցել տարածքում ամանորյա միջոցառման և հրավառությունից հետո։

Այս պահին հրապարակված տեղեկություններում չկա հաստատում, որ հրդեհը տարածվել է «Կինոմոսկվա» շենքի ներսում կամ պատճառել է շենքի լուրջ վնասներ։

«Նիդերլանդական Օրագիրը» հետևում է դեպքի զարգացումներին և նոր տեղեկությունների առկայության դեպքում կտեղեկացնի ընթերցողներին։ 

Հաագան նոյեմբերին 

Հաագան՝ Նիդերլանդերեն Den Haag, կամ պաշտոնական հին անվամբ՝ 's-Gravenhage։

Նոյեմբերին քաղաքը կարծես փոխում է իր տրամադրությունը։ Աշնան վերջին տերևները, թաց ասֆալտը, ծովից եկող քամին ու վաղ մթնող երկինքը Հաագային տալիս են մի առանձնահատուկ գույն։

Հաագան, Ռոտտերդամի նման, բազմամշակութային քաղաք է։ Այստեղ աշխարհի տարբեր անկյուններից եկած մարդիկ ապրում են կողք կողքի՝ տարբեր լեզուներով, տարբեր սովորություններով, տարբեր կենսակերպերով։

Եվ կան փողոցներ, որոնցով անցնելիս երբեմն ուզում ես պարզապես որքան հնարավոր է արագ դուրս պրծնել այդ խելահեղ, գլխապտույտ առաջացնող անցուդարձից։

Մարդկանց հոսք, մեքենաների ու հեծանիվների անվերջ շարժ, խանութների ցուցափեղկեր, տարբեր լեզուներով խոսակցություններ, փողոցային աղմուկ… Հաագան երբեմն ոչ թե քաղաք է թվում, այլ մի հսկայական բեմ, որտեղ յուրաքանչյուր անցորդ իր փոքրիկ դերն ունի։

Բայց բավական է մի պահ կանգնել այդ ամբողջ շարժումից հեռու։

Եվ հանկարծ նկատում ես նոյեմբերյան Հաագայի մյուս դեմքը՝ թափվող տերևները, լուռ ծառուղիները, հին շենքերի պատերը, անձրևից փայլող փողոցները և այն խաղաղությունը, որը երբեմն թաքնված է ընդամենը մեկ փողոցի այն կողմում։

Անահիտ Աղաբեկյան ( Anahit Aghabekyan )

Սոֆիա–Երևան նոր ուղիղ ավիաչվերթ․ GullivAir-ը մեկնարկեց թռիչքները

Նոյեմբերի 7-ին «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում վայրէջք կատարեց բուլղարական «GullivAir» ավիաընկերության Սոֆիա–Երևան մեկնարկային չվերթը։

Նոր ավիահաղորդակցությունը Հայաստանի և Բուլղարիայի միջև օդային կապի ընդլայնման հերթական քայլն է՝ նոր հնարավորություններ ստեղծելով երկու երկրների քաղաքացիների, զբոսաշրջիկների, գործարարների և հայկական ու բուլղարական համայնքների համար։

Մեկնարկային չվերթի դիմավորման խորհրդանշական արարողությանը ներկա էին ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալ Վահան Կոստանյանը և Բուլղարիայի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Իվանկա Տաշևան։

Միջոցառմանը մասնակցում էին նաև ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարության Զբոսաշրջության կոմիտեի նախագահ Անուշիկ Ավետյանը, Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակության ղեկավար Վասիլիս Մարագոսը, Հայաստանում Բուլղարիայի դեսպան Նիկոլա Նիկոլովը, «GullivAir» ավիաընկերության տնօրենի տեղակալ Իվայլո Իգնատովը և այլ պաշտոնատար անձինք։

Շաբաթական երկու չվերթ

Սոֆիա–Երևան–Սոֆիա երթուղով կանոնավոր չվերթերը նախատեսվում են շաբաթական երկու անգամ՝ յուրաքանչյուր հինգշաբթի և շաբաթ օրերին։

Թռիչքները կիրականացվեն Airbus A320 օդանավերով՝ «Bulgaria Air» ավիաընկերության հետ համագործակցությամբ։

Նոր երթուղին հատկապես կարևոր կարող է լինել ոչ միայն զբոսաշրջային, այլև գործարար, մշակութային և մարդկային կապերի զարգացման տեսանկյունից՝ ավելի մատչելի դարձնելով Հայաստանի և Բուլղարիայի միջև ճանապարհորդությունը։

Հնարավորություն նաև Նիդերլանդներում բնակվող հայերի համար

Նիդերլանդներում բնակվող հայերի համար Սոֆիայի միջոցով Երևանի հետ նոր ավիակապը ևս կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել։ Բուլղարիայի մայրաքաղաքը կարող է դառնալ Հայաստանի հետ ճանապարհորդության լրացուցիչ տարանցիկ ուղղություն՝ հատկապես այն դեպքում, երբ Երևան ուղիղ չվերթների ժամանակացույցը կամ տոմսերի գները հարմար չեն։

Ավիատոմսերի առկայության, չվերթների ժամանակացույցի և ամրագրման պայմանների վերաբերյալ մանրամասները հասանելի են «GullivAir»-ի պաշտոնական կայքում կամ տեղական տուրիստական գործակալությունների միջոցով։

«Նիդերլանդական Օրագիրը» շնորհավորում է նոր ավիաուղու մեկնարկը և մաղթում անվտանգ ու բարեհաջող թռիչքներ։ 

Երևանի Կապույտ մզկիթի նիստերի սրահը անվանակոչվել է Եղիշե Չարենցի անունով

Երևան, 9 նոյեմբերի 2026 թ. — Իրանի փոխնախագահ, դոկտոր Փուրմոհամադիի մասնակցությամբ Երևանում տեղի ունեցած Ֆիրդուսու «Շահնամե»-ի հայերեն թարգմանության շնորհանդեսի շրջանակում Երևանի Կապույտ մզկիթի նիստերի սրահը անվանակոչվել է հայ մեծանուն բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի անունով։

Միջոցառումը տեղի է ունեցել երկուշաբթի՝ նոյեմբերի 9-ին։ Հայտարարության համաձայն՝ սրահին Չարենցի անունը տալու նախաձեռնությունը իրականացվել է «Շահնամե»-ի հայերեն թարգմանության ներկայացման հանդիսության շրջանակում։

Եղիշե Չարենցը (1897–1937) հայ գրականության 20-րդ դարի նշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ-իրանական մշակութային կապերի պատմության մեջ։

Կապույտ մզկիթը՝ Երևանի պատմական կենտրոնում գտնվող 18-րդ դարի պարսկական մշակութային հուշարձանը, շարունակում է մնալ հայ-իրանական պատմամշակութային առնչությունների կարևոր խորհրդանիշներից մեկը։

Միջոցառման ընթացքում ներկայացված Ֆիրդուսու «Շահնամե»-ի հայերեն թարգմանությունը ևս ընդգծում է երկու ժողովուրդների գրական և մշակութային ժառանգության փոխադարձ կապերը։ 

ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Հարգելի՛ հայրենակիցներ,
Սիրով տեղեկացնում ենք, որ նոյեմբերի 15-ին՝ կիրակի օրը, ժամը 11:30-ին, Մաստրիխտի Սուրբ Կարապետ եկեղեցում կմատուցվի Սուրբ և անմահ Պատարագ։
Պատարագիչ՝ Տեր Խաչատուր քահանա Ֆրանգյան։
Սիրով սպասում և ակնկալում ենք բոլորիդ ներկայությունը՝ միասին մասնակցելու Սուրբ Պատարագին և հաղորդակից դառնալու հոգևոր այս արարողությանը։
Սիրով՝ Մաստրիխտի Սուրբ Կարապետ եկեղեցի
Surp Karapet- Armeens Apostolische Kerk Maastricht 

MEDEDELING
Beste landgenoten,
Met genoegen delen wij u mee dat op zondag 15 november om 11.30 uur de Heilige en Goddelijke Liturgie zal worden opgedragen in de Sint-Karapetkerk in Maastricht.
De celebrant is priester Khachatur Frangyan.
Wij hopen u allen van harte te mogen verwelkomen om samen deel te nemen aan deze heilige liturgie.
Met vriendelijke groet,
Sint-Karapetkerk Maastricht

Հայաստան–Նիդերլանդներ․ գործարար համագործակցության նոր օրակարգ՝ 2027-ին ընդառաջ

Հայաստանի և Նիդերլանդների միջև տնտեսական կապերի զարգացման նոր հնարավորություններ են քննարկվել Հայաստանի Հանրապետության առևտրաարդյունաբերական պալատում կայացած աշխատանքային հանդիպման ընթացքում։

Նոյեմբերին ՀՀ առևտրաարդյունաբերական պալատում տեղի է ունեցել աշխատանքային հանդիպում Նիդերլանդներում ՀՀ առևտրաարդյունաբերական պալատի պաշտոնական ներկայացուցիչ Սվետլանա Անդրեսյանի և ՀՀ առևտրաարդյունաբերական պալատի փոխնախագահ Լիլիա Գևորգյանի միջև։

Հանդիպման առանցքային թեման Նիդերլանդների հետ Հայաստանի գործարար և առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնումն էր։ Սվետլանա Անդրեասյանը ներկայացրել է 2027 թվականի նախատեսվող միջոցառումների ծրագիրը, որն ընդգրկում է տարբեր ոլորտներում համագործակցության և միջազգային գործարար կապերի զարգացման ուղղություններ։

Քննարկվել են նաև հայկական ընկերությունների՝ Նիդերլանդներում և եվրոպական այլ երկրներում անցկացվող միջազգային ցուցահանդեսներին ու գործարար միջոցառումներին մասնակցելու հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել հայկական ապրանքների և ծառայությունների՝ եվրոպական շուկայում ներկայացմանն ու առաջմղմանը։

Սփյուռքի գործարար ներուժը՝ որպես համագործակցության հարթակ

Հանդիպման ընթացքում Սվետլանա Անդրեսյանը տեղեկացրել է նաև Նիդերլանդներում հայկական սփյուռքի աջակցությամբ ձևավորված աշխատանքային խմբի մասին։

Ըստ ՀՀ առևտրաարդյունաբերական պալատի հաղորդագրության՝ աշխատանքային խումբն արդեն ձևավորված է և պատրաստ է աջակցելու Հայաստանի հետ տարբեր ոլորտներում համագործակցության զարգացմանը։

Այս հանգամանքը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ, քանի որ Նիդերլանդներում բնակվող հայ գործարարների, մասնագետների և տարբեր ոլորտների ներկայացուցիչների ներուժը կարող է օգտագործվել ոչ միայն երկկողմ տնտեսական կապերի ամրապնդման, այլև հայկական ընկերությունների համար եվրոպական շուկա մուտք գործելու նոր ուղիներ ստեղծելու նպատակով։

Գործարար համագործակցության նման հարթակը կարող է միաժամանակ կապող օղակ դառնալ Հայաստանի ընկերությունների և Նիդերլանդների գործարար շրջանակների միջև՝ նպաստելով տեղեկատվության փոխանակմանը, գործընկերների որոնմանը, համատեղ ծրագրերի ձևավորմանն ու ներդրումային կապերի զարգացմանը։

2027 թվականը՝ նոր նախաձեռնությունների տարի՞

Հանդիպման արդյունքներով կողմերը հայտնել են համատեղ նախաձեռնությունների հետագա զարգացման և կոնկրետ առաջարկների մշակման շահագրգռվածություն։ Նախատեսվում է նաև ձևավորել 2027 թվականի միջազգային գործարար միջոցառումների օրացույց։

Այդ օրացույցը կարող է ներառել ցուցահանդեսներ, գործարար համաժողովներ, հանդիպումներ, ոլորտային քննարկումներ և այլ միջոցառումներ, որոնց միջոցով հայկական ընկերությունները հնարավորություն կունենան ավելի ակտիվորեն ներկայանալու եվրոպական շուկայում։

Հայաստանի համար Նիդերլանդների ուղղությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ոչ միայն առևտրի, այլև տեխնոլոգիաների, նորարարության, ծառայությունների, ներդրումների և միջազգային գործընկերության տեսանկյունից։

Միաժամանակ Նիդերլանդներում հայկական համայնքի գործարար ներուժի համախմբումը կարող է նոր բովանդակություն հաղորդել Հայաստան–Նիդերլանդներ տնտեսական հարաբերություններին։

Հաջորդ քայլը՝ գաղափարներից դեպի կոնկրետ ծրագրեր

ՀՀ առևտրաարդյունաբերական պալատի հրապարակած տեղեկությունից դեռևս պարզ չէ, թե աշխատանքային խմբի կազմում ովքեր են ընդգրկված, ինչ ոլորտներ են ընտրվել որպես առաջնահերթ և ինչ կոնկրետ ծրագրեր են նախատեսվում 2027 թվականին։

Սակայն հանդիպման կարևորությունը հենց այն հանգամանքի մեջ է, որ քննարկումները նպատակ ունեն անցնելու ընդհանուր ցանկությունների մակարդակից դեպի գործնական համագործակցության՝ կոնկրետ առաջարկների, միջոցառումների և գործարար կապերի ձևավորման միջոցով։

Հայաստան–Նիդերլանդներ տնտեսական հարաբերությունների զարգացման գործում առաջիկա փուլում առանցքային կարող է դառնալ այն հարցը, թե որքանով հնարավոր կլինի ստեղծված հարթակը վերածել գործող մեխանիզմի, որը կօգնի հայկական բիզնեսին գտնել նիդերլանդական գործընկերներ, ներկայացնել իր արտադրանքն ու ծառայությունները և մուտք գործել եվրոպական շուկա։

Այս իմաստով 2027 թվականի գործարար օրակարգը կարող է դառնալ ոչ միայն միջոցառումների հերթական ցանկ, այլ Հայաստանի և Նիդերլանդների միջև գործարար կապերի նոր փուլ ձևավորելու հնարավորություն։

Աղբյուրը՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաարդյունաբերական պալատ։

Համաշխարհային հայկական երրորդ գագաթնաժողովի մեդիա-հետքը՝ պաշտոնական լուսաբանումից մինչև քննադատություն ու գնահատականներ

ԳԱԳԱԹՆԱԺՈՂՈՎԻՑ ՀԵՏՈ․ Ո՞Վ ԻՆՉՊԵՍ ՏԵՍԱՎ ՀԱՅԱՍՏԱՆ–ՍՓՅՈՒՌՔ ՉՈՐՍՕՐՅԱ ԵՐԿԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆԸ

Համաշխարհային հայկական երրորդ գագաթնաժողովի մեդիա-հետքը՝ պաշտոնական լուսաբանումից մինչև քննադատություն, միջազգային արձագանքներից մինչև «Նիդերլանդական Օրագրի» ամենօրյա դիտակետը

Երևան

Նոյեմբերի 8-ին Երևանում ավարտվեց Համաշխարհային հայկական երրորդ գագաթնաժողովը, որը նոյեմբերի 5-ից չորս օր շարունակ Հայաստանի մայրաքաղաքում մեկտեղեց շուրջ 800 մասնակիցների՝ աշխարհի մոտ 55 երկրներից։

Գագաթնաժողովի պաշտոնական օրակարգը բավական լայն էր՝ Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների զարգացում, Սփյուռքի ներուժի համախմբում, կրթություն, գիտություն, տեխնոլոգիաներ, արհեստական բանականություն, ներդրումներ, մշակույթ, անվտանգություն, հայրենադարձություն, միջազգային համագործակցություն և այլ ուղղություններ։ Ծրագրում ընդգրկված էր նաև Համաշխարհային հայկական էքսպոն։

Բայց գագաթնաժողովի իրական պատմությունը չավարտվեց «Մերիդիան» կենտրոնի դահլիճներում։

Այն շարունակվեց մամուլում։

Եվ հենց լրատվամիջոցների արձագանքների համադրումն է ցույց տալիս, որ գագաթնաժողովի շուրջ ձևավորվել են տարբեր, երբեմն իրարամերժ պատկերացումներ։

Մի լրատվամիջոցի համար այն Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների նոր փուլի մեկնարկ էր, մյուսի համար՝ Հայաստանի պետականակենտրոն քաղաքական օրակարգի ներկայացման հարթակ, երրորդի համար՝ գործնական համագործակցության հնարավորությունների հանդիպման վայր, իսկ քննադատական մամուլի համար՝ հարցերի ու հակասությունների նոր առիթ։

Այս բազմաձայնությունն ինքնին գագաթնաժողովի կարևորագույն մեդիա արդյունքներից է։

«Արմենպրես»․ ամենաակտիվ և հետևողական տեղեկատվական լուսաբանումը

Հայաստանյան լրատվամիջոցների շարքում «Արմենպրեսն» աչքի ընկավ լուսաբանման ծավալով և օպերատիվությամբ։

Գործակալությունը ոչ միայն ներկայացրեց բացման արարողությունը, այլև առանձին նյութերով անդրադարձավ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթներին, Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների նոր ձևակերպումներին, հայրենադարձությանը, տարբեր քննարկումներին և մասնակիցների տեսակետներին։

Գագաթնաժողովի բացման մասին նյութում «Արմենպրեսը» առանձնացրեց մոտ 800 մասնակցի և շուրջ 55 երկրների ներկայացվածությունը։ Ռուբեն Ռուբինյանի շեշտադրումը՝ գագաթնաժողովը չսահմանափակելու «լավ քննարկումներով և գեղեցիկ ձևակերպումներով», այլ այն վերածելու գաղափարների, նախաձեռնությունների և համագործակցության ծրագրերի մեկնարկային հարթակի, նույնպես դարձավ լուսաբանման կարևոր առանցք։

«Արմենպրեսի» առավելությունն այս դեպքում լրատվական շարունակականությունն էր․ գագաթնաժողովի յուրաքանչյուր կարևոր ելույթ կամ հայտարարություն արագ վերածվում էր առանձին տեղեկատվական նյութի։

Հանրային ռադիո․ «համահայկական ներուժի համախմբում»

Հայաստանի Հանրային ռադիոն գագաթնաժողովի մասին ձևավորեց ավելի ինստիտուցիոնալ պատկեր։

Նրա առաջին նյութի վերնագիրն արդեն իսկ գնահատական էր՝ «Համահայկական ներուժի համախմբում»։

Ռադիոն շեշտեց 800 մասնակիցների ներկայությունը, Հայաստան–Սփյուռք երկխոսության խորացումը, նոր գործընկերությունների ձևավորումը և Հայաստանի զարգացմանն ուղղված գործնական համագործակցությունը։

Այս լուսաբանման մեջ գագաթնաժողովը հիմնականում ներկայացվում էր որպես համահայկական ներուժը մեկ հարթակում հավաքելու հնարավորություն, այլ ոչ թե ներքաղաքական հակադրությունների դաշտ։

«1-ին լրատվական» և Mediamax․ քաղաքական օրակարգը՝ ուշադրության կենտրոնում

Գագաթնաժողովի լուսաբանման զգալի հատվածը կենտրոնացավ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթի վրա։

«1-ին լրատվականը» վերնագրեց՝ «Այսօր Հայաստանը վերաիմաստավորում է իր հարաբերությունները Սփյուռքի հետ»։ Նյութում առանցքային տեղ էր զբաղեցնում «Իրական Հայաստանի» գաղափարախոսությունը և այն միտքը, որ Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների նոր մոդելը պետք է կառուցվի պետության շուրջ։

Mediamax-ը առանձնացրեց Փաշինյանի մեկ այլ առանցքային ձևակերպում՝ «Հայաստանը կարող է Սփյուռքին առաջարկել միայն մեկ բան՝ ինքն իրեն»։ Միաժամանակ առանձին նյութում ընդգծվեց վարչապետի հայտարարությունը, ըստ որի Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների «վերջնական նպատակը» պետք է լինի հայրենադարձությունը։

Այսպիսով, մի շարք լրատվամիջոցների մոտ գագաթնաժողովի հիմնական մեդիա-թեզը դարձավ ոչ թե չորսօրյա քննարկումների ամբողջությունը, այլ Հայաստանի և Սփյուռքի հարաբերությունների նոր պետականակենտրոն մոդելի առաջարկը։

«Հետք»․ գագաթնաժողովը՝ որպես հարաբերությունների վերակառուցման փորձ

Ավելի վերլուծական մոտեցմամբ առանձնացավ «Հետք»-ը։
Հրապարակման վերնագիրն արդեն հուշում է հիմնական մոտեցումը՝
«Pashinyan Outlines State-Centric Identity Pivot to Delegates at Global Armenian Summit»։

«Հետք»-ը գագաթնաժողովը ներկայացնում է որպես Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների պետականակենտրոն վերաձևակերպման փորձ։

Հոդվածում ուշադրություն է դարձվում նաև մասնակիցների ընտրության մեխանիզմին՝ նշելով, որ Սփյուռքի մասնակիցների կազմում գերակշռել են մասնագետները, ակադեմիական և հասարակական ոլորտների ներկայացուցիչները՝ համապատասխան փորձառությամբ։

Միաժամանակ «Հետք»-ը առանձնացնում է հայրենադարձությունը որպես հարաբերությունների «վերջնական նպատակ» և այն դիտարկում է ոչ միայն որպես քաղաքական հայտարարություն, այլև որպես հարաբերությունների ինստիտուցիոնալ վերակառուցման ուղղություն։

Այս մոտեցումը գագաթնաժողովը դուրս է բերում սովորական միջոցառման շրջանակից․ այն դառնում է Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների նոր ճարտարապետության քննարկման թեմա։

Քննադատական մամուլ․ նույն գագաթնաժողովը՝ բոլորովին այլ գնահատականով

Եթե պաշտոնական և մեծ մասամբ հիմնական լրատվական դաշտում գագաթնաժողովի առանցքը համագործակցությունն էր, ապա քննադատական մամուլը կենտրոնացավ իշխանության օրակարգի սահմանների և հակասությունների վրա։
ԱՄՆ-ի հայկական մամուլի The Armenian Weekly-ում նոյեմբերի 9-ին Մուրադ Փափազյանի հրապարակումը՝
«How can one agree with Nikol Pashinyan?»

քննադատում է Փաշինյանի մոտեցումները հատկապես Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման, Արցախի և Հայաստան–Թուրքիա հարաբերությունների հարցերում։

Իսկ նոյեմբերի 10-ին նույն հարթակում Հարութ Սասունյանի հրապարակումը շատ ավելի կոշտ վերնագիր ունի՝

«Pashinyan’s pointless speech at the Global Armenian Summit»։

Հեղինակը կասկածի տակ է դնում Փաշինյանի ելույթի նորարարությունը և հարցադրում է անում, թե գագաթնաժողովում Սփյուռքին իրականում ի՞նչ նոր առաջարկ է արվել։

Նույն քննադատական հոդվածը հրապարակվել է նաև Oragark-ում՝ Հարութ Սասունյանի հեղինակությամբ։

Այս հրապարակումների պարագայում խոսքը պարզապես գագաթնաժողովի վերաբերյալ այլ կարծիքի մասին չէ․ դրանք բացահայտ քաղաքական քննադատություն են։

Սփյուռքի մամուլը: Տարբեր մոտեցումներ

Գագաթնաժողովի լուսաբանման ամենակարևոր առանձնահատկություններից մեկը հենց Սփյուռքի մամուլի բազմազանությունն էր։

Այն ցույց տվեց, որ Սփյուռքը միասնական մեդիա դիրքորոշում չունի։

Ֆրանսահայ մամուլի մի մասը գագաթնաժողովի ավարտին առավելապես ընդգծեց համագործակցության և կոնկրետ գործողությունների պատրաստակամությունը։

Օրինակ՝ Arménie Info TV-ն հրապարակեց Ֆրանսիայից ժամանած մոտ 160 մասնակիցների համատեղ հայտարարությունը։ Նրանք վերահաստատել են Հայաստանի ինքնիշխանության, անվտանգության և զարգացմանն աջակցելու պատրաստակամությունը և շեշտել կոնկրետ, երկարաժամկետ գործընկերությունների անհրաժեշտությունը։

Ֆրանսահայ Nor Haratch-ը նույնպես առանձնացրեց այդ հայտարարությունը՝ այն ներկայացնելով որպես գագաթնաժողովի կարևոր արդյունքներից մեկը։

Այսպիսով, Ֆրանսիայի դեպքում մեդիա արձագանքը հիմնականում կառուցված էր գործնական համագործակցության և մասնագիտական ներուժի ներդրման շուրջ։

Ռումինիա․ գագաթնաժողովը՝ գործընկերությունների հարթակ

Ռումինական Dobrogea Online-ը նոյեմբերի 8-ին գագաթնաժողովին նվիրված նյութում ընդգծեց նոր գործընկերությունների և հաջորդ տարվա համատեղ գործողությունների ծրագիրը։

Հոդվածում հիշատակվում է նաև Ռումինիայի հայերի միության մասնակցությունը և այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են ինքնությունը, ներդրումները, կրթությունը և Սփյուռքի երիտասարդների մասնակցությունը։

Այսինքն՝ ռումինական հրապարակման մեջ գագաթնաժողովի ընկալումը հիմնականում դրական և համագործակցային է։

Քենիա․ գագաթնաժողովը՝ Սփյուռքի միջազգային քաղաքականության հարթակ

Քենիայի KBC-ն գագաթնաժողովին անդրադարձել է բոլորովին այլ դիտակետից։

Հոդվածի վերնագիրն է՝

«Kenya champions diaspora role at Global Armenian Summit»։

Քենիայի պետական կառույցի ներկայացուցիչ Ռոզելին Նջոգուն գագաթնաժողովում խոսել է Սփյուռքի ներգրավման մասին՝ շեշտելով վստահությունը, միջազգային համագործակցությունը և Սփյուռքի ներդրումը ազգային զարգացման գործում՝ ոչ միայն դրամական փոխանցումների տեսքով։

Սա կարևոր միջազգային արձագանք է, որովհետև Քենիայի մամուլի համար գագաթնաժողովը Հայաստանի ներքաղաքական միջոցառում չէ։

Այն ներկայացվում է որպես Սփյուռքի հետ աշխատանքի միջազգային փորձի փոխանակման հարթակ։

Իսկ Նիդերլանդնե՞րը և Բելգիան

Այստեղ մեդիա-պատկերը բավական հետաքրքիր է։

Այս պահին մեր ստուգած աղբյուրներում Նիդերլանդների և Բելգիայի խոշոր ընդհանուր լրատվամիջոցների կողմից գագաթնաժողովի առանձին, լայնածավալ լուսաբանում չենք հայտնաբերել։

Սա պետք է արձանագրել հենց այդպես՝ առանց արհեստականորեն մեծացնելու միջազգային արձագանքի չափը։

Այլ բան է համայնքային մասնակցությունը․ Նիդերլանդներից և Բելգիայից մասնակիցներ եղել են գագաթնաժողովում։ «Արմենպրեսի» հրապարակումներում նույնպես անդրադարձ կա Սփյուռքի տարբեր երկրների ներկայացուցիչների մասնակցությանը։

Այս պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում «Նիդերլանդական Օրագրի» ներկայությունը Երևանում։

«Նիդերլանդական Օրագիր»․ չորս օր՝ չորս դիտակետ

Գագաթնաժողովի մասին «Նիդերլանդական Օրագրի» լուսաբանումը տարբերվեց թե՛ պաշտոնական տեղեկատվական գործակալությունների, թե՛ քննադատական մամուլի մոտեցումից։

Այն մեկ նյութով չփակեց գագաթնաժողովը։

Չորս աշխատանքային օրերին շարունակաբար ներկայացվեց սեփական լրագրողական շարք՝ «ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՁԱՅՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՑ»։

Այդ մոտեցման առանցքում ոչ միայն պաշտոնյաների ելույթներն էին, այլև Սփյուռքի տարբեր համայնքների մարդկանց ձայնը, նրանց փորձը, ակնկալիքները, մասնագիտական գործունեությունը, հանդիպումները և Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։

Այս իմաստով «Նիդերլանդական Օրագրի» լուսաբանումը կարելի է բնութագրել որպես տեղում իրականացված, ամենօրյա, սեփական լրագրողական դիտարկում՝ Նիդերլանդների հայ համայնքի և ընդհանրապես Սփյուռքի դիտակետից։

Սա կարևոր տարբերություն է։

Եթե «Արմենպրեսը» առավել ուժեղ էր օպերատիվ և ծավալուն տեղեկատվության մեջ, «Հետք»-ը՝ վերլուծության, իսկ քննադատական մամուլը՝ քաղաքական հակադրության, ապա «Նիդերլանդական Օրագրի» առանձնահատկությունը եղել է մասնակիցների ձայները մեկ ընդհանուր շարքում հավաքելը։

Գագաթնաժողովի պաշտոնական ծրագիրն ինքնին լայն էր՝ ներառելով նաև «Մեդիա և հանրային վստահություն. ժամանակակից հաղորդակցային միջավայրի մարտահրավերներն ու հնարավորությունները» քննարկումը։

Այդ հանգամանքը հատկապես ուշագրավ է․ գագաթնաժողովը խոսում էր մեդիայի և հանրային վստահության մասին, մինչդեռ դրա լուսաբանումն ինքնին դարձավ տարբեր մեդիա մոտեցումների փորձաքար։

Ո՞վ էր ամենաակտիվը

Եթե գնահատենք ոչ թե միայն հոդվածների քանակը, այլ լուսաբանման բնույթը, կարելի է առանձնացնել մի քանի առաջատար։

«Արմենպրես» — քանակական և օպերատիվ լուսաբանման առաջատարներից։

Հանրային ռադիո — հետևողական ինստիտուցիոնալ լուսաբանում։

«Հետք» — առավել վերլուծական մոտեցում ունեցողներից։

The Armenian Weekly / Oragark — ամենակոշտ քննադատական գնահատականների հարթակներից։

Arménie Info / Nor Haratch — ֆրանսահայ համայնքի տեսակետների ակտիվ ներկայացում։

KBC Kenya — միջազգային, ոչ հայկական մամուլի ուշագրավ օրինակ։

«Նիդերլանդական Օրագիր» — չորս օր շարունակվող սեփական տեղում լուսաբանման յուրահատուկ ձևաչափով։

Այս պատճառով ճիշտ չէ պարզապես ասել, թե «մեկ լրատվամիջոցն ամենաշատն է լուսաբանել»։

Ավելի ճիշտ է տարբերակել քանակը, օպերատիվությունը, վերլուծական խորությունը և սեփական լրագրողական ներկայությունը։

Ինչ գնահատական տալ գագաթնաժողովին

Չորս օրերի աշխատանքից հետո գագաթնաժողովը կարելի է գնահատել որպես լայն մասնակցությամբ և բազմաբովանդակ քննարկումների հարթակ, որը Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների համար փորձեց առաջարկել ավելի գործնական և պետականակենտրոն օրակարգ։

Այդ օրակարգի կենտրոնում հայտնվեցին մի քանի հստակ գաղափարներ։

Պետությունը՝ որպես Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների հիմնական առանցք։

Սփյուռքի ներուժը՝ բարեգործությունից դեպի երկարաժամկետ մասնագիտական և տնտեսական ներգրավվածություն։

Հայրենադարձությունը՝ որպես հարաբերությունների վերջնական նպատակ։

Նոր գործընկերություններն ու կոնկրետ ծրագրերը՝ որպես գագաթնաժողովի արդյունավետության չափանիշ։

Այս գաղափարները հստակ արտահայտվեցին նաև պաշտոնական խոսքում։

Գագաթնաժողովը հաջողվա՞ծ էր

Եթե հաջողությունը չափենք մասնակիցների թվով, աշխարհագրական ընդգրկմամբ, քննարկումների բազմազանությամբ և հանդիպումների ինտենսիվությամբ, ապա՝ այո։

Եթե այն չափենք նոր կապերի, հայտարարությունների և համագործակցության հնարավորությունների ստեղծմամբ, ապա նույնպես կարելի է խոսել դրական արդյունքի մասին։

Սակայն եթե չափանիշը դնենք ավելի բարձր՝

քանի՞ քննարկում վերածվեց ծրագրի,
քանի՞ ծրագիր՝ պայմանավորվածության,
քանի՞ պայմանավորվածություն՝ իրական գործողության,
քանի՞ սփյուռքահայ մասնագետ կսկսի աշխատել Հայաստանում,
քանի՞ նոր ներդրում կամ կրթական համագործակցություն կստեղծվի,
և, ամենակարևորը, քանի՞ մարդ իրականում կմտածի հայրենադարձության մասին,

ապա այս հարցերին այսօր դեռ վերջնական պատասխան չկա։

Ու հենց սա է գագաթնաժողովի գլխավոր քննությունը։

Ռուբեն Ռուբինյանի՝ բացման ժամանակ հնչեցրած միտքը, որ գագաթնաժողովը չպետք է սահմանափակվի «լավ քննարկումներով և գեղեցիկ ձևակերպումներով», իրականում կարող է դառնալ ամբողջ միջոցառման ամենաճշգրիտ գնահատման չափանիշը։

---

Չորս օրն ավարտվեց`համաշխարհային հայկական երրորդ գագաթնաժողովը ստեղծեց երկխոսության նոր տարածք

Եթե առաջիկա ամիսներին Երևանը և Սփյուռքի տարբեր համայնքները կարողանան ցույց տալ, թե ինչ է ծնվել այս չորս օրերի ընթացքում, ապա 2026 թվականի նոյեմբերի 5–8-ը կարող է հիշվել ոչ միայն որպես հերթական համահայկական հավաք, այլև որպես Հայաստան–Սփյուռք հարաբերությունների գործնական նոր փուլի մեկնարկ։ Գագաթնաժողովը ցույց տվեց ոչ միայն, թե ինչ է մտածում Հայաստանը Սփյուռքի մասին, այլև՝ որքան տարբեր են Սփյուռքի՝ Հայաստանի մասին պատկերացումները։

Այդ տարբեր ձայները լսելի դարձնելն էլ, թերևս, լրագրության ամենակարևոր գործն է։

«Նիդերլանդական Օրագիր»

«Նիդերլանդական Օրագիր»․ Սփյուռքի ձայնը Հայաստանից։ 

1.ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՁԱՅՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՑ․ Երևանը չորս օրով դառնում է համահայկական երկխոսության կենտրոն

2.Օր առաջին․ հանդիպումներ, խոսքեր, սպասումներ և Նիդերլանդների հայ համայնքի ձայնը

3.Օր երկրորդ: ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՁԱՅՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՑ․ Երևանը շարունակում է համահայկական երկխոսությունը

4.Օր երրորդ: ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՁԱՅՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՑ․ Երևանը շարունակում է համահայկական երկխոսությունը

5.Օր 4-րդ: ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՁԱՅՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՑ․ Գագաթնաժողովն ավարտեց իր աշխատանքները․