NOS Nieuws-ը Նիդերլանդների հանրային հեռարձակողի՝ Nederlandse Omroep Stichting (NOS) լրատվական ծառայությունն է։ Այն համարվում է Նիդերլանդների ամենահեղինակավոր և լայն լսարան ունեցող լրատվամիջոցներից մեկը, որը լուսաբանում է ներքին ու միջազգային քաղաքականություն, տնտեսություն, հասարակական և մշակութային թեմաներ։ Հոդվածը, որը ներկայացնում ենք, գրված է երեկ NOS-ի Հարավային Կովկասի հարցերով թղթակից Գերտ Գրոտ Կուրկամպի կողմից և վերաբերում է Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին, Հայաստանի արտաքին քաղաքական ուղղությանը, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Ադրբեջանի հետ հարաբերություններին։
Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունները՝ Եվրոպայի, Ռուսաստանի և խաղաղության օրակարգի խաչմերուկում
ԵՐԵՎԱՆ 06.2026- Հայաստանի վաղվա խորհրդարանական ընտրությունները դիտարկվում են որպես երկրի արտաքին քաղաքական և ռազմավարական ապագայի կարևորագույն փորձություն։ Ընտրապայքարի հիմնական թեմաներն են Ադրբեջանի հետ երկարատև խաղաղության հաստատումը և Եվրոպական միության հետ հարաբերությունների խորացումը։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած քաղաքական ուժը, ըստ վերջին հարցումների, շարունակում է պահպանել առաջատար դիրքերը։ Սակայն ընտրությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների լարվածության պայմաններում։ Մոսկվան վերջին շաբաթներին սահմանափակել է հայկական մի շարք ապրանքների՝ մրգերի, բանջարեղենի, հանքային ջրերի և ալկոհոլային խմիչքների ներմուծումը, ինչը փորձագետների գնահատմամբ ընկալվում է որպես քաղաքական ճնշման գործիք՝ Երևանի եվրոպական կողմնորոշման ֆոնին։
Լարվածությունն առավել խորացավ այն բանից հետո, երբ մայիսին Երևանում անցկացված եվրոպական առաջնորդների հավաքին մասնակցեց նաև Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին։ Ռուսական կողմը դժգոհությամբ արձագանքեց այդ քայլերին՝ դրանք դիտարկելով որպես Հայաստանի արտաքին քաղաքական կուրսի փոփոխության հերթական դրսևորում։
ՀԱՊԿ-ից հեռանալու հարցը
Վարչապետ Փաշինյանը նախընտրական քննարկումների ընթացքում կրկին ակնարկել է, որ Հայաստանը կարող է ապագայում պաշտոնապես դուրս գալ Ռուսաստանի գլխավորած Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունից (ՀԱՊԿ)։ Երևանն արդեն սառեցրել է իր մասնակցությունը կառույցին՝ պատճառաբանելով, որ ՀԱՊԿ-ը չի արձագանքել 2023 թվականին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած իրադարձություններին։
Հայկական իշխանությունները բազմիցս հայտարարել են, որ անվտանգության ոլորտում անհրաժեշտ է նոր գործընկերային համակարգ ձևավորել՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանում ստեղծված իրողությունները։
Խաղաղության օրակարգը
Փաշինյանի քաղաքական ծրագրի առանցքում շարունակում է մնալ Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագրի կնքումը։ Վերջին մեկ տարվա ընթացքում նա մի քանի հանդիպում է ունեցել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ։
Կառավարության գնահատմամբ՝ խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը կարող է ճանապարհ բացել Հայաստանի և Թուրքիայի, ինչպես նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանների վերաբացման համար։ Դա, իր հերթին, կարող է Հարավային Կովկասը վերածել Եվրոպան, Թուրքիան, Կենտրոնական Ասիան և Չինաստանը կապող նոր տնտեսական ու տրանսպորտային միջանցքի կարևոր հատվածի։
Փաշինյանի կողմնակիցները համոզված են, որ գործող վարչապետը կարող է վերջ դնել տասնամյակներ շարունակվող հակամարտություններին և ապահովել ավելի կանխատեսելի ու խաղաղ ապագա։ Մինչդեռ ընդդիմությունը նրան մեղադրում է Ադրբեջանի և Թուրքիայի շահերին չափազանց մեծ զիջումներ կատարելու մեջ։
Ընդդիմության դժգոհությունները
Ընտրարշավի ընթացքում ընդդիմադիր ուժերը նաև քննադատել են իշխանությունների գործողությունները՝ պնդելով, որ երկրում աճում են քաղաքական ճնշումների դրսևորումները։ Ընդդիմադիր գործիչները խոսում են քաղաքական հետապնդումների և ազատությունների սահմանափակման մասին։
Վարչապետի հիմնական մրցակիցներից մեկը՝ գործարար Սամվել Կարապետյանը, գտնվում է տնային կալանքի տակ։ Իրավապահ մարմինները նրան մեղադրում են իշխանությունը տապալելու կոչեր անելու մեջ, մինչդեռ Կարապետյանը հայտարարում է, որ մեղադրանքները քաղաքական բնույթ ունեն։
Ըստ վերջին սոցիոլոգիական հարցումների՝ Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը և համարվում է առավելապես ռուսամետ քաղաքական ուժ։ Երրորդ տեղում է գործարար Գագիկ Ծառուկյանի քաղաքական ուժը։
Անորոշ ընտրազանգված
Վերլուծաբանների ուշադրության կենտրոնում է նաև դեռևս չկողմնորոշված ընտրողների մեծ թիվը։ Հարցումների համաձայն՝ ընտրողների գրեթե կեսը կամ դեռ չի որոշել իր ընտրությունը, կամ հրաժարվում է այն հրապարակել։ Հատկապես երիտասարդների շրջանում նկատվում է քաղաքական գործընթացներից որոշակի հեռացում։
Քաղաքական դիտորդների գնահատմամբ՝ ընտրությունների հիմնական ինտրիգը ոչ միայն հաղթողի անունն է, այլև այն, թե արդյոք Նիկոլ Փաշինյանի թիմը կկարողանա ստանալ սահմանադրական փոփոխություններ իրականացնելու համար անհրաժեշտ լայն խորհրդարանական մեծամասնություն։ Իշխանությունները պնդում են, որ նման փոփոխությունները կարևոր են Ադրբեջանի հետ վերջնական խաղաղության հասնելու և տարածաշրջանային նոր իրողություններին հարմարվելու համար։
Այսպիսով, Հայաստանի ընտրությունները դիտարկվում են ոչ միայն որպես ներքաղաքական մրցակցություն, այլև որպես ընտրություն երկրի ապագա աշխարհաքաղաքական ուղղության՝ Ռուսաստանի հետ ավանդական կապերի պահպանման և Եվրոպայի հետ ավելի սերտ ինտեգրման միջև։

















































