Յոհան Հայուբերսը ծնվել է 1958 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Նիդերլանդների Բրուք օպ Լանգեդայք քաղաքում։ Նա մասնագիտությամբ հյուսն և շինարար էր։ Սակայն Նոյյան տապանը կառուցելու գաղափարը նրա մոտ ծնվել է ոչ թե որպես սովորական շինարարական նախագիծ, այլ՝ երազից։
1992 թվականին Հայուբերսը պատմում է, որ երազում տեսել էր, թե ինչպես է ջուրը ծածկում Նիդերլանդները։ Հաջորդ առավոտ նա այդ մասին պատմել է կնոջը, իսկ հետո պարզվել է, որ նրա ազգականներից մեկն էլ նույն գիշեր նմանատիպ երազ է տեսել։ Հայուբերսը դա ընկալել է որպես նշան։
Որոշ ժամանակ անց նա գրախանութում հանդիպել է Նոյյան տապանի մասին Ռայն Պորտֆլիտի պատկերազարդ գրքին։ Տապանի պատկերները նրան վերջնականապես համոզել են, որ պետք է իրականում կառուցի այն։
Սակայն գաղափարից մինչև իրական նավ ճանապարհը երկար էր։ Տասներեք տարի նա ուսումնասիրել է Աստվածաշնչյան պատմությունը, մտածել տեխնիկական լուծումների մասին և սպասել այն պահին, երբ կարող էր իր նախագիծը կյանքի կոչել։
2005 թվական․ առաջին տապանի կառուցումը
2005 թվականին Շագենում սկսվեց առաջին տապանի շինարարությունը։ Հայուբերսն այն նախագծել էր այնպես, որ նավը կարողանար իրականում շարժվել Նիդերլանդների ներքին ջրային ճանապարհներով։
Դրա համար այն չէր կարող ունենալ Աստվածաշնչյան տապանի ենթադրյալ չափերը։ Առաջին տարբերակը մոտավորապես 70 մետր երկարություն, 9,5 մետր լայնություն և 13 մետր բարձրություն ուներ։ Բարձրությունը նույնպես հաշվարկված էր Նիդերլանդների կամուրջների և ջրային ուղիների պայմաններին համապատասխան։ arkvannoach.com
Հայուբերսը պատմել է, որ շինարարության համար նույնիսկ հին ժապավենային սղոց էր գտել, որը նախկինում անօգտագործված վիճակում էր։ Նա անձամբ մշակել է հսկայական քանակությամբ փայտանյութ։ Ժամանակակից աղբյուրներում նշվում է, որ առաջին տապանի կառուցման ընթացքում նա աշխատել է մոտ 16 ամիս, մինչև նավը 2007 թվականի ապրիլի 29-ին պաշտոնապես ջուր իջեցվեց Շագենում։
Այդ պահից Հայուբերսի երազանքը արդեն ոչ թե պարզապես փայտից կառուցված նավ էր, այլ՝ շարժվող թանգարան։
Տապանը սկսում է ճանապարհորդել Նիդերլանդներով
2007 թվականի ամռանը տապանը սկսեց իր առաջին մեծ ճանապարհորդությունը։
Շագենից այն տեղափոխվեց դեպի Ռոտտերդամ՝ քարշակների օգնությամբ։ Ճանապարհը անցնում էր Նիդերլանդների ջրանցքներով՝ Ամստերդամի և Գաուդայի ուղղությամբ։ 70-մետրանոց նավը պարզապես ջրում տեղափոխելը հեշտ գործ չէր։ NH Nieuws
2007 թվականի օգոստոսի վերջին այն հասավ Ռոտտերդամ և կանգ առավ Kop van Zuid-ի Spoorweghaven-ում։ Այստեղ այն դարձավ քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը։ Ընդամենը մի քանի շաբաթվա ընթացքում տապան այցելեց շուրջ 53 հազար մարդ։
Այնուհետև տապանը շարունակեց իր ճանապարհը Նիդերլանդների տարբեր քաղաքներով։ Ըստ տապանի ներկայիս պաշտոնական պատմության՝ այն ունեցել է ավելի քան 20 կանգառ, այդ թվում՝ Ռոտտերդամ, Արնհեմ, Տեքսել և Սնեկ։ arkvannoach.com
Իսկ ի՞նչ կար տապանի ներսում
Հայուբերսի նպատակը պարզապես հսկայական փայտե նավ կառուցելը չէր։ Նա ցանկանում էր, որ այցելուն մտնի Նոյյան տապանի պատմության մեջ։
Ներսում ստեղծվեցին աստվածաշնչյան պատմությունը ներկայացնող ցուցադրություններ, կենդանիների կրկնօրինակներ, տեսարաններ և տեղեկատվական բաժիններ։ Առաջին տապանում նույնիսկ կենդանի կենդանիներ էին պահվում՝ գառներ, այծեր և հավեր։
Այսպիսով, այցելուն նավի մեջ պարզապես չի տեսնում փայտե կառուցվածք։ Նա քայլում է այն տարածքներով, որոնք ստեղծվել են՝ պատկերացնելու համար, թե ինչպիսին կարող էր լինել Նոյի տապանը։
Բայց Հայուբերսը դրանով չսահմանափակվեց
Առաջին՝ 70-մետրանոց տապանը նրա համար միայն սկիզբն էր։
Այցելուների մեծ հետաքրքրությունից ստացված եկամուտը նա նախատեսում էր օգտագործել շատ ավելի մեծ՝ Աստվածաշնչյան չափերին մոտ տապան կառուցելու համար։ Այդ գաղափարը հետագայում իրականացվեց Դորդրեխտում։
Երկրորդ տապանը արդեն առաջինի կրկնությունը չէր։ Այն մոտ 135 մետր երկարություն, 30 մետր լայնություն և 23 մետր բարձրություն ունեցող հսկայական կառույց էր։ Դրա կառուցման մեջ օգտագործվել է շուրջ 12 հազար ծառի փայտանյութ, իսկ նավը կառուցվել է մետաղական պոնտոնների վրա՝ տեխնիկական և անվտանգության նկատառումներով։
Դորդրեխտի տապանը 2012 թվականին պաշտոնական թույլտվություն ստացավ այցելուներ ընդունելու համար և դարձավ մեծածավալ այցելության վայր՝ ցուցասրահներով, կինոդահլիճով, բացօթյա թատրոնով և ռեստորանով։
2016 թվականին այն Դորդրեխտից տեղափոխվեց այլ վայր, քանի որ քաղաքում սկսվել էին տարածքի վերակառուցման աշխատանքներ։ Հայուբերսը երկար ժամանակ նույնիսկ մտածում էր այն Բրազիլիա տեղափոխելու մասին։
Յոհան Հայուբերսը՝ հյուսնից մինչև «Նոյի ժամանակակից նավաշինարար»
Հայուբերսի պատմության ամենահետաքրքիր կողմն այն է, որ նա մեծ շինարարական ընկերություն կամ պետական նախագիծ ունեցող ինժեներ չէր։ Նա հյուսն ու շինարար էր, որը իր հավատից ու երազից ստեղծեց մի նախագիծ, որն ի վերջո վերածվեց միջազգային հետաքրքրություն առաջացնող թանգարանային նավի։
Նրա համար տապանը երբեք պարզապես ճարտարապետական պատճեն չի եղել։ Նա այն դիտել է որպես միջոց՝ մարդկանց Աստվածաշնչյան պատմությանը մոտեցնելու և հավատքի մասին խոսելու համար։ Իր իսկ նկարագրությամբ՝ դա մի նախագիծ էր, որի միջոցով ցանկանում էր մարդկանց հիշեցնել Նոյի պատմությունը, փրկության և Աստծո սիրո մասին։ arkvannoach.com
Եվ այստեղ կա մի հետաքրքիր հակասություն․ Նոյյան տապանը, որը հազարամյակների պատմություն ունեցող աստվածաշնչյան խորհրդանիշ է, ստեղծվել է ժամանակակից Նիդերլանդներում՝ հոլանդացի հյուսնի ձեռքերով և Նիդերլանդների ջրանցքների համար նախատեսված չափերով։
Նոյյան տապանի կենդանիները․ ինչո՞ւ են իրական կենդանիների փոխարեն այստեղ հիմնականում կրկնօրինակներ
Նոյյան տապան մտնելիս առաջիններից մեկը, որ գրավում է այցելուների ուշադրությունը, կենդանիներն են։
Բայց այստեղ մի փոքր անսպասելի տեսարան է․ փղեր, ընձուղտներ, առյուծներ, զեբրեր, տարբեր թռչուններ և այլ կենդանիներ կան, սակայն դրանց մեծ մասը կենդանի չէ։ Դրանք իրական կենդանիների չափերով պատրաստված կրկնօրինակներ են։
Ինչո՞ւ։
Պատասխանը կապված է հենց տապանի ստեղծող՝ հոլանդացի հյուսն Յոհան Հայուբերսի սկզբնական մտահղացման հետ։
Սկզբում կենդանիները իրական էին
Հայուբերսի առաջին՝ 70-մետրանոց տապանը կառուցվել էր ոչ միայն որպես թանգարան, այլև որպես Նոյյան տապանի պատմությունը հնարավորինս կենդանի ներկայացնելու փորձ։
2007 թվականին Շագենում ջուր իջեցված առաջին տապանում իսկապես պահվում էին կենդանի կենդանիներ։ Այցելուները կարող էին տեսնել գառներ, այծեր, հավեր և այլ կենդանիներ։
Այսինքն՝ գաղափարը սկզբում ավելի մոտ էր փոքրիկ կենդանաբանական այգու, քան սովորական թանգարանի։
Սակայն կենդանի կենդանիներին նման հսկայական նավի մեջ պահելը բազմաթիվ գործնական և բարոյական խնդիրներ էր առաջացնում։
Ինչպե՞ս կարելի էր հազարավոր կենդանիներ պահել տապանում
Այստեղ առաջանում է հիմնական խնդիրը։
Եթե տապանը նախատեսված է մարդկանց համար այցելության վայր լինելու, կենդանիների պահպանումը նշանակում է մշտական խնամք՝
- կերակրում,
ջրամատակարարում,
մաքրություն,
անասնաբուժական վերահսկողություն,
ջերմաստիճանի և օդափոխության ապահովում,
կենդանիների անվտանգության պահպանում։
Եվ ամենակարևորը՝ կենդանիների բարեկեցությունը։
Այդ պատճառով հետագա մեծ տապանի նախագծում Հայուբերսը գնաց այլ ճանապարհով։
Կենդանիների փոխարեն՝ իրական չափերի կրկնօրինակներ
Դորդրեխտում կառուցված հսկայական երկրորդ տապանը և դրա ցուցադրական տարածքները արդեն հիմնականում օգտագործում էին կենդանիների բնական չափերին մոտ պատրաստված մոդելներ։
Դրանք թույլ էին տալիս այցելուներին պատկերացնել, թե ինչպիսի կենդանիներ կարող էին գտնվել Նոյի տապանում՝ առանց իրական կենդանիներին փակ տարածքում պահելու անհրաժեշտության։
Այս մոտեցումն ուներ նաև մեկ այլ առավելություն։
Կրկնօրինակը կարելի էր կանգնեցնել հենց այնտեղ, որտեղ անհրաժեշտ էր ցուցադրության համար։ Փիղը կարող էր լինել իր «տեղում», ընձուղտը՝ բարձրացված հատվածում, իսկ առյուծը՝ առանձին վանդակի նմանվող տարածքում։
Այսպիսով, ամբողջ նավը վերածվում էր աստվածաշնչյան պատմության եռաչափ բեմադրության։
Բայց արդյո՞ք այս կենդանիները հենց Նոյի տապանի կենդանիներն են
Ո՛չ։ Այստեղ կարևոր է տարբերակել պատմությունը և դրա թանգարանային ներկայացումը։
Գիտականորեն մենք չունենք ապացույց, որ այս կոնկրետ կենդանիները երբևէ գտնվել են Նոյյան տապանում։
Կրկնօրինակները ստեղծված են ոչ թե որպես հնագիտական գտածոներ, այլ որպես տեսողական մեկնաբանություն՝ այցելուներին օգնելու համար պատկերացնել աստվածաշնչյան պատմությունը։
Այսինքն՝ երբ այցելուն կանգնում է հսկայական փղի կամ ընձուղտի կողքին, նա տեսնում է ոչ թե «գտածո», այլ այն հարցի գեղարվեստական պատասխանը, թե՝ ինչպե՞ս կարող էր Նոյյան տապանում կենդանիների աշխարհը երևալ։
Իսկ ո՞ր կենդանիներն էին իրականում տապանում
Աստվածաշնչյան «Ծննդոցը» կենդանիների ամբողջական ցանկ չի տալիս։
Այն խոսում է կենդանիների մասին «իրենց տեսակների համաձայն» և առանձնացնում է մաքուր և անմաքուր կենդանիները։ Հետևաբար ժամանակակից կենսաբանական դասակարգմամբ կազմել կենդանիների ճշգրիտ ցուցակ՝ միայն աստվածաշնչյան տեքստի հիման վրա, հնարավոր չէ։
Սա նաև այն պատճառներից է, որ Հայուբերսի տապանում կարելի է տեսնել շատ տարբեր կենդանիների։
Նպատակը ոչ թե կենդանաբանական կատալոգ ստեղծելն է, այլ Նոյի պատմության պատկերավոր աշխարհը վերականգնելը։
Իսկ կենդանիների կրկնօրինակները որքանո՞վ են իրական
Դրանց արժեքը հենց այն է, որ դրանք պատրաստված են իրական կենդանիների չափերն ու արտաքին տեսքը հնարավորինս պատկերավոր ներկայացնելու համար։
Այցելուն կարող է առաջին անգամ իր աչքով համեմատել մարդու հասակը փղի, ընձուղտի կամ այլ խոշոր կենդանու հետ։
Եվ այդ պահին պատմությունը դառնում է շատ ավելի շոշափելի։
Գրքում կարդալ «փիղ» բառը մի բան է, իսկ հսկայական փղի կողքին կանգնելը՝ լրիվ ուրիշ փորձառություն։
Մի նավ՝ երկու տարբեր աշխարհ
Հայուբերսի առաջին տապանի պատմությունն ու հետագա մեծ տապանի ցուցադրությունը մի հետաքրքիր ճանապարհ են ցույց տալիս։
Առաջին փուլում՝ կենդանի կենդանիներ։
Հետագայում՝ կենդանիների կրկնօրինակներ։
Այս փոփոխությունը տապանը դարձրեց ավելի շատ թանգարանային և կրթական տարածք։
Այժմ այցելուն այստեղ կենդանիներին չի դիտում որպես կենդանաբանական այգու բնակիչների, այլ որպես Նոյյան պատմության «մասնակիցների»։
Եվ այդ պատճառով, երբ հաջորդ անգամ տապանի ներսում տեսնենք հսկայական փղին, ընձուղտին կամ առյուծին, պետք է հիշենք․ նրանք այստեղ ոչ թե պարզապես զարդարանք են։
Նրանք պատմելու միջոց են։
Միջոց՝ ժամանակակից մարդուն պատկերացնելու մի պատմություն, որը հազարամյակներ շարունակ փոխանցվել է սերնդեսերունդ։
Եվ հենց այդտեղ է Նիդերլանդներում կառուցված «Նոյյան տապանի» ամենահետաքրքիր առանձնահատկություններից մեկը․ աստվածաշնչյան հին պատմությունը ներկայացվում է ժամանակակից թանգարանային լեզվով՝ փայտի, նավի, կենդանիների կրկնօրինակների և մարդու երևակայության միջոցով։
Այսօր Ռոտտերդամի հարավային կողմում գտնվող տապանը հենց այդ առաջին՝ 70-մետրանոց նավի պատմության շարունակությունն է։ Այն ներկայացվում է որպես պատմական-աստվածաշնչյան թեմայով «story ship»՝ այցելուներին թույլ տալով ոչ միայն լսել Նոյի մասին, այլև ֆիզիկապես մտնել տապանի ներսը։
Նիդերլանդական օրագիր









.jpeg)


_2.jpg)
_Electoral%20Results%20and%20Youth%20Political%20Behavior.jpg)
_1.jpg)




